Opóźniony rozwój mowy (ORM) – objawy, przyczyny i terapia

Gdy rówieśnicy mówią już zdaniami, a Twoje dziecko wciąż milczy lub używa pojedynczych słów, może to być opóźniony rozwój mowy. Wyjaśniam, co to oznacza i jak pomóc.

Czym jest opóźniony rozwój mowy?

Opóźniony rozwój mowy (ORM) to sytuacja, w której mowa dziecka rozwija się wolniej, niż wynika to z norm wiekowych, przy prawidłowym rozwoju w innych obszarach. Mówimy o nim, gdy na przykład dwulatek nie tworzy zdań dwuwyrazowych, a trzylatek porozumiewa się głównie gestami lub pojedynczymi słowami.

Objawy, które powinny zaniepokoić

  • brak gaworzenia w okresie niemowlęcym,
  • brak pierwszych słów po 18. miesiącu życia,
  • brak zdań dwuwyrazowych u dwulatka,
  • ubogie słownictwo i porozumiewanie się głównie gestami,
  • słabe rozumienie poleceń kierowanych do dziecka.

Przyczyny ORM

Przyczyny bywają różnorodne: od niedosłuchu i częstych infekcji uszu, przez obniżone napięcie mięśniowe, po czynniki neurologiczne czy uwarunkowania środowiskowe (mały kontakt językowy, nadmiar ekranów). Ważne, aby wykluczyć niedosłuch, dlatego diagnoza często obejmuje konsultację audiologiczną. Kompleksową ocenę prowadzę w ramach terapii opóźnionego rozwoju mowy.

Jak wygląda terapia?

Terapia ORM jest zawsze indywidualna. Zwykle łączy stymulację rozumienia i mowy czynnej, ćwiczenia oddechowe i usprawniające aparat mowy, budowanie słownictwa przez zabawę oraz intensywną współpracę z rodzicami, którzy kontynuują ćwiczenia w domu. Im wcześniej rozpoczniemy, tym większa szansa, że dziecko dogoni rówieśników przed pójściem do szkoły.

Najczęściej zadawane pytania

Czy dziecko z ORM dogoni rówieśników?
Wiele dzieci przy wczesnej i systematycznej terapii wyrównuje poziom mowy. Rokowania zależą od przyczyny opóźnienia i momentu rozpoczęcia pracy, dlatego tak ważna jest wczesna diagnoza.
Czym różni się ORM od zwykłego indywidualnego tempa?
Indywidualne tempo mieści się w normach rozwojowych, ORM oznacza wyraźne odbieganie od nich. Rozróżnienie wymaga diagnozy, bo bierze się pod uwagę zarówno mowę czynną, jak i rozumienie oraz inne obszary rozwoju.
Czy nadmiar bajek może opóźniać mowę?
Bierne oglądanie ekranów nie zastąpi rozmowy i może ograniczać kontakt językowy potrzebny do rozwoju mowy. Zaleca się maksymalne ograniczenie ekranów u najmłodszych dzieci i jak najwięcej wspólnej, aktywnej zabawy.
Iwona Królak – neurologopeda i logopeda w Bielsku-Białej

Nazywam się Iwona Królak i chętnie Ci pomogę!

Jestem neurologopedą, logopedą i pedagogiem. W gabinecie w Bielsku-Białej prowadzę diagnozę i terapię wad wymowy, opóźnionego rozwoju mowy oraz niepłynności mowy (jąkania) u dzieci i dorosłych. Jeśli coś Cię niepokoi w mowie Twojego dziecka, nie czekaj — wczesna reakcja daje najlepsze efekty.

Dowiedz się o mnie więcej